زنگ خطر اقتصاد ایران با ثبت دو آمار تورم 90 درصد و رشد منفی 10 درصد
تولیدو: یک منتقد اقتصادی باور دارد روند فزاینده تورم که از شوک ارزی و حذف ارز ترجیحی شروع شد، باردیگر درحال تشدید است و کاهش شدید صادرات و واردات، افت تولید نفت و گاز، کاهش تشکیل سرمایه و لطمه به زیرساخت ها نیز چشم انداز رشد اقتصادی را تیره کرده است. او پیش بینی می کند رشد اقتصادی در انتهای سال به حدود منفی 8 درصد برسد و تأکید دارد اقتصاد ایران در چند دهه اخیر ترکیبی به این شدت از رشد منفی و تورم بالا را تجربه نکرده است.
به گزارش تولیدو به نقل از خبر آنلاین، اقتصاد ایران در حالی نیمه نخست سال ۱۴۰۵ را پشت سر گذاشته که دو شاخص اصلی اقتصاد، یعنی تورم و رشد اقتصادی، تصویر نگران کننده ای از وضعیت اقتصاد کشور ارایه می کنند. تورم نقطه به نقطه در انتها شهریور به ۸۹.۸ درصد و تورم سالانه به ۷۳.۶ درصد رسیده و در مقابل، مرکز آمار ایران رشد اقتصادی سه ماهه ابتدای سال را منفی ۱۰.۱ درصد اعلام نموده است.
محمدتقی فیاضی، تحلیل گر اقتصاد کلان و منتقد اقتصادی، باور دارد روند فزاینده تورمی که از آذرماه ۱۴۰۴ و با تحمیل شوک ارزی شروع شد، بازهم ادامه دارد و افزایش باردیگر قیمت ارز نیز می تواند فشار تورمی را بیشتر کند. از طرف دیگر، افت صادرات نفت، کاهش تجارت خارجی، تخریب زیرساخت ها و کاهش تشکیل سرمایه، شرایط رشد اقتصادی را دشوار کرده است.
فیاضی در گفت و گو با خبرآنلاین با اشاره به روند تورم در ماه های گذشته اظهار داشت: روند فزاینده تورمی که امروز مشاهده می نماییم، در ادامه همان روندی است که از آذر ۱۴۰۴ و با تحمیل شوک ارزی شروع شد و روند نرخها افزایشی شد. بازهم مسیر صعودی تورم ادامه دارد.
تورم بعد از یک وقفه باردیگر افزایشی شد
این تحلیل گر اقتصاد کلان اضافه کرد: از آذرماه سال گذشته با حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، نرخ تورم ماهانه از ۴.۲ درصد بالاتر رفت و در دیماه و بهمن ماه به ترتیب ۷.۹ درصد و ۹.۴ درصد را به ثبت رساند. این روند تا اسفندماه ادامه داشت. باردیگر و بعد از پایان جنگ، از اردیبهشت تورم ماهانه ۸.۸ درصد شد که رقم خیلی بالایی به حساب می آید.
او اضافه کرد: از تیرماه یک نقطه عطف کاهنده شروع شد و در مرداد هم تا حدی کنترل تورم ادامه داشت. تورم ماهانه ۴.۲ درصدی شهریور هم در ادامه همان روند است. بنظر می رسد نرخها بعد از یک وقفه باردیگر مسیر صعودی خویش را از سر گرفته اند.
فیاضی با اشاره به روند تورم نقطه به نقطه اظهار داشت: اگر به تورم نقطه به نقطه بنگریم، در این ۱۰ ماه بعد از شوک ارزی، به صورت پیوسته و مداوم، جز در تیرماه، روند فزاینده بوده است. از آذر ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ تورم نقطه به نقطه افزایش چشم گیر ۳۷.۲ واحد درصدی داشته و از ۵۲.۶ درصد به ۸۹.۸ درصد رسیده است.
به گفته او، تورم سالانه نیز به رقم بی سابقه ۷۳.۶ درصد رسیده است. در آذرماه ۱۴۰۴ تورم سالانه ۴۲.۲ درصد محاسبه شده بود.
فیاضی اشاره کرد: ازاین رو ما تیرماه را یک نقطه عطف می گیریم که به اصطلاح نرخها استراحت کردند. ولی بعد از مدتی این روند افزایش در شهریورماه آغاز شد و بنظر می رسد در ادامه هم استمرار داشته باشد و تا انتهای سال تورم بالا بر اقتصاد کشور حاکم باشد.
او در رابطه با چشم انداز تورم اظهار داشت: از دید من این مسیر صعودی ادامه خواهد یافت و اگر جنگ شود، روند رشد تورم بیشتر خواهد بود. من چشم انداز تورم ماهانه، نقطه به نقطه و سالانه را مثبت ارزیابی نمی کنم و انتظار دارم روند فزاینده تورم در ماه های باقیمانده از سال ۱۴۰۴ ادامه داشته باشد.
دلار ۲۵۶ هزار تومانی فشار تورمی را بیشتر می کند
فیاضی در ادامه به افزایش قیمت ارز اشاره نمود و اظهار داشت: دلار از مردادماه گران شده؛ بطوریکه در یک فاصله ۴۰ تا ۴۵ روزه قیمت هر دلار آمریکا از کمتر از ۱۸۰ هزار تومان به بیشتر از ۲۵۶ هزار تومان افزایش پیدا کرد. این مسئله یعنی افزایش قیمت دلار هم فشار رشد تورم را بیشتر خواهدنمود.
این منتقد اقتصادی اضافه کرد: الان فشار تورم افزایشی هم از سمت عرضه است و هم تقاضا. فشارهایی چون محاصره و تشدید تحریمها هم وجود دارد که می تواند بر شدت جهش نرخها بیفزاید.
او با اشاره به وضعیت تجارت خارجی اظهار داشت: در عوامل موثر بر تولید ناخالص داخلی، تجارت خارجی خیلی منفی بوده است. صادرات کالا و خدمات منفی ۳۵.۷ درصد شده و واردات هم منفی ۱۴.۸ درصد بوده است. این ها هر کدام بر تورم خواهند افزود و همزمان با افزایش قیمت ارز، تورم را با سرعتی بیشتر می افزایند. در این بستر قیمت ارز هم مزید بر علت خواهد شد و تورم را باز هم بیشتر خواهدنمود.
فیاضی اضافه کرد: ادامه این روند شرایط را سخت تر می کند و اگر ذخایر نفتی ایران روی دریاها هم تمام شود، وضعیت دشوارتر خواهد شد.
او اشاره کرد: ازاین رو چشم انداز روشنی را نمی توان برای اقتصاد کشور در سالجاری ترسیم کرد.
رشد منفی ۱۰.۱ درصدی؛ نفت و گاز در راه سقوط
فیاضی در رابطه با رشد اقتصادی نیز اظهار داشت: رشد منفی سه ماهه نخست را مرکز آمار منفی ۱۰.۱ درصد اعلام نموده که یک نرخ کم سابقه در سالیان اخیر بحساب می آید. در گذشته، به ویژه در بزنگاه های پرتنش، ما با رشد منفی بیشتر هم مواجه شدیم. بطورمثال در سال ۵۷ رشد اقتصادی منفی ۱۳ درصد بود یا در سال ۵۹ که جنگ هم شروع شد، رشد به منفی ۲۱ درصد هم رسید که تحت الشعاع به هم ریختگی های ابتدای انقلاب و جنگ بود.
او اضافه کرد: در مجموع رشد اقتصادی بیشتر از تورم تحت الشعاع عوامل بیرونی چون جنگ، تحریم، تنش های داخلی یا محاصره قرار می گیرد. در سالیان پرالتهاب در اصل رشد کاسته می شود.
این تحلیل گر اقتصاد کلان با اشاره به جزئیات رشد اقتصادی اظهار داشت: کل رشد منفی ۱۰.۱ درصد است و رشد بدون نفت منفی ۴.۶ درصد بوده است.
او اضافه کرد: جزئیات نشان داده است رشد استخراج نفت و گاز منفی ۲۶ درصد بوده که پیامش علاوه بر رشد منفی کل، نشان داده است در هر صورت بخش مهمی از منابع ارزی دولت که از این محل بوده کم شده است. این مسئله بر بازار ارز اثر دارد و آثار واقعی بر کسری بودجه خواهد داشت.
فیاضی اشاره کرد: نکته ای که می خواهم بگویم این است که رشد منفی ۲۶ درصد نفت و گاز در کنار رشد منفی ۲۱ درصد گاز طبیعی و رشد منفی ۵.۴ درصد آب و برق بوده که همگی اغلب تحت الشعاع جنگ و ویرانی زیرساخت ها رخداده و این بر بخش های دیگر، به ویژه صنعت، تاثیر داشته و بر رشد منفی افزوده است.
او در رابطه با کشاورزی نیز اظهار داشت: کشاورزی رشد مثبتی داشته که متاثر از ترسالی بوده است و سهم آن هم کمتر از آن است که تاثیری مهم بر رشد بگذارد.
تبعات جنگ باقی می مانند
فیاضی با اشاره به چالش های رشد اقتصادی اظهار داشت: در رشد اقتصادی ما چالش صادرات نفت را داریم که جدی است و بحران زیرساخت ها هم موثر بوده و بر رشد منفی افزوده است.
او اضافه کرد: وقتی زیرساخت تخریب می شود، شما با یک شوک موقتی مواجه نیستید؛ با شوکی مواجهید که ناشی از میان رفتن ظرفیت تولید است. حالا اگر محاصره برداشته شود، به سرعت می توان آنرا جبران کرد، ولی اگر این اتفاق ها نیفتد ممکنست ظرف یکی دو سال هم این تخریب ها جبران نشوند.
این تحلیل گر اقتصاد کلان اشاره کرد: به ویژه که ما در ایران دوره اجرایی و بهره برداری طرح های عمرانی طولانی است. اینها تبعات بلند مدت دارند.
فیاضی با اشاره به آثار کاهش تجارت خارجی اظهار داشت: اگر از ناحیه تقاضا به رشد بنگریم، می بینیم که صادرات و واردات بشدت کاهش یافتند. این امر تاثیرات خویش را دارد و آثار بلند و میان مدت را خواهد داشت.
او اضافه کرد: نکته مهم دیگر این است که تشکیل سرمایه ثابت ناخالص ۸.۴ درصد کم شده است و این چیزی است که در این سال ها همیشه کاهنده بوده است. یعنی اگر همین الان همه چیز نرمال شود و تحریمها هم رفع گردد، بدین سبب که تشکیل سرمایه منفی بوده و زیرساخت ها هم تخریب شدند، لااقل ۵ تا ۱۰ سال طول خواهد کشید که به مرحله رشد پایدار برسیم.
«امسال رشد منفی شایان توجهی خواهیم داشت»
فیاضی در ادامه با اشاره به اثر تورم بر رشد اقتصادی اظهار داشت: علاوه بر این، شرایط تورمی هم فشاری کاهنده بر رشد دارد.
او در رابطه با چشم انداز رشد اقتصادی در ماههای آینده اظهار داشت: من فکر می کنم در تابستان تا حدی از شوک جنگ بر رشد اقتصادی کاسته شود، اما نهایتاً امسال رشد منفی شایان توجهی خواهیم داشت. به ویژه فکر می کنم از اواخر پاییز و زمستان، اگر محاصره ادامه یابد یا جنگی شود، رشد منفی بیشتر شود. در انتها امسال فکر می کنم رشد اقتصادی به حدود منفی ۸ درصد برسد.
«ترکیب رشد منفی و تورم بالا بی سابقه است»
فیاضی در انتها در رابطه با ترکیب همزمان رکود و تورم اظهار داشت: این یک رشد منفی بزرگ همزمان با تورمی خیلی بالا است. همانطور که گفتم، در گذشته ما شاهد رشدهای منفی بزرگ تر هم بودیم، اما در چند دهه اخیر و لااقل در سالیان بعد از انقلاب، رشدی چنین منفی را با تورمی چنین بالا تجربه نکرده ایم.
او اضافه کرد: در سالیان ابتدای انقلاب با این که رشدهای منفی بزرگی تجربه شد، اما تورم هیچ گاه به اندازه امروز بالا نرفت. بطورمثال در دهه اول انقلاب هیچ گاه تورم به ۳۰ درصد هم نرسید. در سال ۵۹ رشد اقتصادی منفی ۲۱ درصد بوده، اما تورم ۲۳.۵ درصد بوده است.
فیاضی در جمع بندی شرایط فعلی اقتصاد کشور اظهار داشت: ازاین رو امسال بدترین عملکردی است که ما بعد از انقلاب مشاهده کردیم. یعنی با عنایت به تورم نقطه به نقطه ۹۰ درصدی و تورم سالانه ۷۳.۶ درصدی، در کنار رشد اقتصادی منفی ۱۰.۱ درصدی، با بدترین رکورد تورمی بعد از انقلاب مواجه هستیم و شرایط اقتصاد از هر زمان دیگری در این ۵۰ سال بدتر است.
بطور خلاصه دلار ۲۵۶ هزار تومانی فشار تورمی را بیشتر می کند فیاضی در ادامه به افزایش نرخ ارز اشاره نمود و عنوان کرد: دلار از مردادماه گران شده؛ بطوریکه در یک فاصله ۴۰ تا ۴۵ روزه قیمت هر دلار آمریکا از کمتر از ۱۸۰ هزار تومان به بیش از ۲۵۶ هزار تومان افزوده شد. فشارهایی چون محاصره و تشدید تحریم ها هم وجود دارد که می تواند بر شدت جهش نرخها بیفزاید. همانطور که گفتم، در گذشته ما شاهد رشدهای منفی بزرگ تر هم بودیم، اما در چند دهه اخیر و لااقل در سالیان پس از انقلاب، رشدی چنین منفی را با تورمی چنین بالا تجربه نکرده ایم.
منبع: tolido.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب