اختلاف بر سر ضوابط عرضه اینترنتی دارو ادامه دارد
به گزارش تولیدو، عضو هیات مدیره انجمن تجارت الکترونیک با انتقاد از محدودیت های عرضه اینترنتی دارو تاکید کرد: پلت فرم ها جایگزین داروخانه و پزشک نیستند، بلکه واسطه میان داروخانه و مصرف کننده اند.
به گزارش تولیدو به نقل از مهر، موضوع عرضه اینترنتی دارو و چالش های قانونی فعالیت پلت فرم های توزیع دارو در همایش «تنظیم گری در عصر پلت فرم ها» و پنل تخصصی «کالاهای سلامت محور؛ از ضوابط عرضه تا افترا قاچاق» مورد بررسی قرار گرفت؛ نشستی که در آن کنشگران اقتصاد دیجیتال و نمایندگان حوزه سلامت، ضمن تشریح موانع توسعه دارورسانی آنلاین، در رابطه با حدود اختیارات دستگاه های مسئول، مرجع اعطای مجوز و الزامات نظارت بر این کسب وکارها به بیان دیدگاه های خود پرداختند.
یکی از محورهای اصلی این نشست، تعیین حدود فعالیت پلت فرم های عرضه اینترنتی دارو و تفکیک مسئولیت آنها از داروخانه ها بود. ژوبین علاقبند، عضو هیات مدیره انجمن تجارت الکترونیک، ضمن اشاره به موانع ایجادشده در راه فعالیت این کسب وکارها اظهار نمود: تصور برخی نهادهای تصمیم گیر اینست که فعالیت پلت فرم ها در این عرصه به مفهوم ورود مستقیم آنها به پروسه فروش و عرضه دارو است، در حالیکه نقش این کسب وکارها ایجاد ارتباط میان داروخانه و مصرف کننده است.
وی با اشاره به اینکه پلت فرم ها قرار نیست جایگزین پزشک یا داروخانه شوند، اضافه کرد: در این مدل، پزشک دارو را تجویز می کند و داروخانه مسئولیت تأمین و عرضه آنرا برعهده دارد؛ پلت فرم نیز فقط بستر ارتباطی و واسطه انتقال سفارش از مصرف کننده به داروخانه را فراهم می آورد.
علاقبند با تفکیک مدل دارورسانی آنلاین از ایجاد داروخانه های فقط اینترنتی یا موسوم به «داروخانه تاریک» خاطرنشان کرد: در الگوی موردنظر، پلت فرم مالک دارو نیست و انبارداری آنرا نیز برعهده ندارد، بلکه خدمات فناوری، ثبت درخواست مصرف کننده، شناسایی داروخانه دارای موجودی و تسهیل ارسال دارو را عرضه می کند و فروش بازهم در داروخانه صورت می گیرد.
وی ضمن اشاره به نگرانی برخی داروخانه ها از ورود پلت فرم ها به این حوزه اظهار داشت: قسمتی از این نگرانی ها ناشی از تصور تهدید فعالیت داروخانه ها به دنبال توسعه خدمات آنلاین است، در حالیکه هدف این مدل حذف داروخانه ها نیست، بلکه ایجاد امکان دسترسی سهل تر مصرف کنندگان به خدمات آنهاست.
عضو هیات مدیره انجمن تجارت الکترونیک ضمن اشاره به تجربه فعالیت پلت فرم ها در حوزه های دیگر خدماتی اظهار داشت: هنگام راه اندازی خدمات حمل و نقل بین شهری توسط اسنپ نیز مخالفت هایی از طرف برخی دستگاهها مطرح می شد و نگرانی هایی در رابطه با توسعه فعالیت این پلت فرم وجود داشت.
وی همین طور ضمن اشاره به محدودیت های اعمال شده بر فعالیت آزمایشی پلت فرم های عرضه دارو اظهار نمود: حتی بعد از تحویل آزمایشی تعداد محدودی دارو به سفارش دهندگان، با محدودیت هایی مواجه شدیم که در عمل امکان ادامه فعالیت را از پلت فرم گرفت.
علاقبند توسعه دارورسانی آنلاین را عاملی برای تسهیل دسترسی بیماران در نقاط مختلف کشور به دارو دانست و اضافه کرد: این شیوه می تواند امکان مشاهده موجودی داروخانه ها را فراهم آورد و با واضح تر کردن زنجیره تأمین، زمینه کاهش برخی رانت ها و تخلفات را به وجود آورد. دراین میان، سازمان غذا و دارو باید الزامات فنی در ارتباط با ارسال دارو از داروخانه به بیمار را تعیین کند.
وی همین طور ضمن اشاره به تجربه برخی کشورهای اروپایی و آمریکا در فعالیت داروخانه های اینترنتی، این پرسش را بیان کرد که آیا امکان اعطای مجوز برای فعالیت تعداد بیشتری از داروخانه ها در چارچوب مدلهای فقط آنلاین در ایران نیز وجود دارد یا خیر.
الزام قانونی توزیع اینترنتی دارو از سال ۱۴۰۱
در ادامه این نشست، محمد بهمند، معاون کمیته تسهیل گری کسب وکار، ضمن اشاره به سابقه قانونی توزیع اینترنتی دارو اظهار نمود: اجبار قانونی این مورد از سال ۱۴۰۱ عنوان شده و بعد از آن، دستورالعمل چگونگی توزیع اینترنتی دارو از طرف وزارت بهداشت تدوین و ابلاغ گردیده است.
وی با اشاره به اینکه تعدد دستگاه های درگیر در این مورد سبب طولانی شدن پروسه اجرایی شده است، اضافه کرد: انجمن تجارت الکترونیک، اتحادیه کسب وکارهای مجازی و سایر نهادهای مرتبط در سالیان گذشته پیگیری های مختلفی برای رفع موانع فعالیت پلت فرم ها انجام داده اند و حتی موضوع در مقاطعی به کمیسیون اصل ۹۰ مجلس نیز ارجاع شده است.
بهمند ضمن اشاره به اختلاف نظر میان دستگاه های مسئول در رابطه با مرجع اعطای مجوز فعالیت پلت فرم ها اظهار داشت: مسئله اصلی اینست که پلت فرم می خواهد به عنوان واسطه میان داروخانه و مصرف کننده فعالیت کند، اما به سبب ارتباط مستقیم این خدمت با سلامت مردم، الزامات و مقررات خاصی برای آن درنظر گرفته شده است.
وی اضافه کرد: یکی از چالش های اصلی اینست که برخی نهادهای مسئول باور دارند دریافت مجوز از درگاه ملی مجوزها و مجوزهای صادرشده از طرف مراجع در رابطه با کسب وکارهای مجازی برای فعالیت در این عرصه کافی نیست و پلت فرم ها باید از طرف وزارت بهداشت نیز از نظر تخصصی و صلاحیت فعالیت مورد تأیید قرار بگیرند.
معاون کمیته تسهیل گری کسب وکار ضمن اشاره به مصوبه ۷۷ هیات مقررات زدایی اضافه کرد: برپایه بند «ج» این مصوبه، کسب وکارهای فعال در این عرصه، به جز مجوز صادرشده از طرف اتحادیه کسب وکارهای مجازی، به مجوز دیگری نیاز ندارند. از این منظر، سازمان غذا و دارو می تواند ضوابط و الزامات فنی حوزه سلامت را تعیین کند، اما اعطای مجوز دوم برای فعالیت پلت فرم ها با مصوبه مورد اشاره مغایرت دارد.
بهمند همین طور به ماده ۸ دستورالعمل مشترک وزارتخانه های بهداشت و ارتباطات اشاره نمود و اظهار داشت: در این ماده، کارگروهی برای صدور و حتی ابطال مجوز کسب وکارها پیش بینی شده بود، اما کمیته تسهیل فعالیت کسب وکارهای اقتصاد دیجیتال در رأی صادرشده در مردادماه اعلام نمود که مجوز فعالیت باید فقط بوسیله درگاه ملی مجوزها صادر شود و کارگروه مورد اشاره در صورتیکه نقش مجوزدهی داشته باشد، از وجاهت قانونی برخوردار نیست.
وی با تاکید بر این که الزامات تخصصی حوزه سلامت بازهم باید رعایت شود، اضافه کرد: ضوابط فنی موردنظر وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو می تواند در چارچوب کاربرگ های تخصصی در کنار مجوز اصلی قرار گیرد. به این ترتیب، ملاحظات فنی و سلامت حذف نمی گردد، اما کسب وکار نیز مکلف به دریافت مجوز موازی نخواهد بود.
پلتفرم ها در انتظار مجوزی که هنوز صادر نشده است
در بخش دیگری از این پنل، مهدی فامیلی، دبیر کارگروه سلامت دیجیتال اتحادیه کسب وکارهای مجازی، ضمن اشاره به مشکلات اجرایی دستورالعمل دارورسانی آنلاین اظهار نمود: طبق دستورالعمل دی ماه ۱۴۰۳ قرار بود کارگروهی متشکل از سه نماینده سازمان غذا و دارو، سه نماینده وزارت ارتباطات و یک نماینده اتحادیه کسب وکارهای مجازی تشکیل گردد، اما این سازوکار تابحال به نتیجه مشخصی نرسیده است.
وی ضمن اشاره به بلاتکلیفی پلت فرم ها در دریافت مجوزهای مورد مطالبه سازمان غذا و دارو اضافه کرد: سازمان غذا و دارو از سکوها مجوزی را مطالبه می کند که قرار بوده بعد از تشکیل همین کارگروه صادر شود؛ در حالیکه کارگروه هنوز به نتیجه نرسیده و مجوز مورد مطالبه نیز در عمل وجود ندارد. این شرایط، دارورسانی آنلاین را در یک دور باطل قرار داده است.
فامیلی با اشاره به اینکه پروسه خرید آنلاین دارو از نظر ماهیت با خرید حضوری تفاوتی ندارد، اظهار داشت: نسخه را پزشک صادر می کند، مسئول فنی داروخانه آنرا بررسی می کند و داروخانه مسئول تحویل دارو است. پلت فرم تنها درخواست بیمار را به داروخانه منتقل و پروسه ارسال را تسهیل می کند؛ ازاین رو مسئولیت هر بخش از این زنجیره باید بصورت مشخص و مستقل تعیین شود.
دبیر کارگروه سلامت دیجیتال اتحادیه کسب وکارهای مجازی در رابطه با الزامات حمل دارو نیز اظهار نمود: برخی پلت فرم ها در نبود ضوابط غائی از سازوکارهای خودتنظیم گری بهره برده اند. داروهای نیازمند نگهداری در دمای پایین نیز با بسته بندی های مخصوص و استفاده از یخ ارسال می شوند و کسب وکارها آمادگی دارند در صورت اعلام ضوابط رسمی، الزامات تعیین شده را اجرا کنند.
ایمنی بیمار و نگرانی از تشکیل انحصار
در سوی دیگر این بحث، نمایندگان حوزه سلامت بر ضرورت حفظ ایمنی بیمار، اصالت دارو و نظارت بر عملکرد پلت فرم ها تاکید کردند.
شاهین فاضل پناه، از پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران و مشاور سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات، با تشریح ملاحظات حوزه سلامت در توسعه دارورسانی آنلاین اظهار نمود: نقطه عرضه دارو باید داروخانه باشد و ایمنی بیمار، اصالت دارو، محافظت از اطلاعات درمانی و امکان ردیابی زنجیره تأمین باید در طراحی این پروسه مورد توجه قرار گیرد.
وی اضافه کرد: پلت فرم ها نباید فعالیت خویش را به همکاری با تعداد کمی از داروخانه ها محدود کنند، برای اینکه چنین وضعیتی می تواند زمینه ایجاد انحصار را فراهم آورد و دسترسی سایر داروخانه ها به این بازار را کم کند.
فاضل پناه ضمن اشاره به جلسات مشترک برگزارشده با اتحادیه کسب وکارهای مجازی، سازمان غذا و دارو و انجمن داروسازان اظهار داشت: در این جلسات، فرایندی با هدف حفظ داروخانه به عنوان نقطه عرضه، پیشگیری از تشکیل انحصار و دسترسی به اطلاعات بیمار با رضایت وی طراحی و به سازمان فناوری اطلاعات عرضه شده است.
وی با تاکید بر ضرورت نظارت بر فعالیت پلت فرم ها خاطرنشان کرد: گزارش هایی از فروش غیرقانونی دارو و عرضه سفارش های پزشکی از طرف افراد بدون صلاحیت وجود دارد. سکوهای الکترونیکی می توانند به افزایش شفافیت و تکمیل زنجیره تأمین دارو کمک کنند، مشروط بر این که فعالیت آنها در چارچوبی مشخص و نظام مند صورت گیرد.
این کارشناس حوزه سلامت دیجیتال همین طور به نگرانی قسمتی از داروخانه ها در رابطه با حذف شدن از زنجیره عرضه یا تحمیل قراردادهای یک طرفه از طرف پلت فرم ها اشاره نمود و اظهار داشت: در یکی از نمونه های عنوان شده، سهمی حدود ۲۰ درصد از سود داروخانه مطالبه شده بود؛ از ین جهت، مقررات گذاری در این عرصه باید علاوه بر فراهم کردن زمینه توسعه خدمات آنلاین، رقابت و آزادی عمل داروخانه ها را نیز حفظ کند.
فاضل پناه در رابطه با راه حل پیش رو برای رفع اختلافات موجود اظهار داشت: سازمان فناوری اطلاعات می تواند با برگزاری سریع جلسه ای مشترک، دو پروسه پیشنهادی موجود را از نظر فنی بررسی کند تا بعد از رفع ابهام ها، دارورسانی برخط وارد مرحله اجرا شود. بگفته وی، با نزدیک شدن دیدگاه ها در رابطه با حفظ داروخانه به عنوان نقطه عرضه، امکان دستیافتن به توافق بیشتر شده است.
منبع: تولیدو
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب