موبایل های آینده چطور تغییر می کنند؟
تولیدو: صنعت ارتباطات ماهواره ای در سال ۲۰۲۶ با گسترش فناوری Direct to Cell به نقطه ای رسیده است که احیانا تعریف فنی تلفن همراه را برای همیشه تغییر خواهد داد.
به گزارش تولیدو به نقل از مهر؛ صنعت ارتباطات ماهواره ای در سال ۲۰۲۶ به نقطه ای رسیده است که احتمالا تعریف فنی تلفن همراه را برای همیشه تغییر خواهد داد. بر مبنای ادعای توسعه دهندگان فناوریDirect to Cell، تلفن هوشمندی که طی سه دهه گذشته برای اتصال به یک ایستگاه پایه زمینی طراحی می شد، حالا می تواند مستقیماً با ماهواره ای در مدار ارتباط برقرار کند. اهمیت فناوری «Direct-to-Cell» یا «DTC» دقیقاً در همین تحول معماری نهفته است. ماهواره در این الگو بخشی از شبکه دسترسی موبایل می شود و گوشی متعارف، در بعضی پیاده سازی ها حتی بدون تغییر سخت افزاری، قادر می باشد موقع خروج از پوشش زمینی ارتباط خودرا حفظ کند. بر همین اساس، گزارش اخیر وبگاه تحلیلی «Fortune Business Insights» ارزش بازار جهانی ارتباط مستقیم ماهواره به تلفن همراه را ۲.۸۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ برآورد کرده و پیشبینی می کند این رقم با نرخ رشد مرکب سالانه ۲۸.۵۴ درصد به ۲۶.۵۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۴ برسد.
این تحول با این وجود از محدوده پیام اضطراری عبور کرده است. فناوری موجود می تواند پیام متنی، تماس صوتی و انتقال داده با نرخ محدود را پوشش دهد و کارشناسان باور دارند که مسیر توسعه آن به سوی پهن باند سلولی حرکت می کند. برآورد بازار هم همین جهت را نشان میدهد. علاوه بر این، بخش پهنای باند تلفن همراه با نرخ رشد پیشبینی شده ۲۹.۷۱ درصد، سریع ترین بخش خدماتی این بازار خواهد بود. بنابراین، مساله اصلی سال های آتی اضافه شدن یک قابلیت ماهواره ای جانبی به تلفن همراه نیست و مرز فنی میان شبکه سلولی و شبکه ماهواره ای درحال فروریختن است.
معماری استارلینک و عرضه خدمات اینترنتی از مدار زمین
معماری استارلینک یکی از رادیکال ترین نوآوری های این حوزه را عرضه کرده است. در این مدل، بخش عمده بار سازگاری به ماهواره منتقل می شود. ماهواره های مجهز به «Direct to Cell» عملا نقش یک برج مخابراتی «LTE» در فضا را ایفا می کنند و گوشی می تواند از پروتکلهای متعارف شبکه موبایل برای برقراری ارتباط استفاده نماید. در این معماری، اپراتور ماهواره ای با اپراتور شبکه موبایل وارد تعامل شده و از فرکانس دارای مجوز آن استفاده می نماید. در این حالت، بجای آن که مصرف کننده به تلفن ماهواره ای اختصاصی نیاز داشته باشد، ماهواره برای ارتباط با تلفن همراه طراحی می شود.
استارلینک تا سال ۲۰۲۶ حدود ۶۵۰ ماهواره دارای قابلیت «satellite-to-mobile» در اختیار دارد و با نزدیک به ۳۰ اپراتور موبایل، در چارچوب توافق هایی با پوشش بالقوه حدود ۱.۹ میلیارد نفر همکاری کرده است. از طرفی و بر مبنای برآوردهای صورت گرفته، پیشبینی می شود که نسل بعدی ماهواره های موبایلی این شرکت هم مقرر است از سال ۲۰۲۷ وارد مدار شود. اسپیس ایکس هدف بلندپروازانه تری را هم مطرح کرده است. طبق داده های گردآوری شده از گزارشهای انتشار یافته، مدیر سیاستگذاری این شرکت در فوریه ۲۰۲۶ از هدف دستیابی «Cellular Starlink» به سرعتی تا ۱۵۰ مگابیت بر ثانیه برای هر کاربر با افزایش ظرفیت و استقرار نسل جدید ماهواره ها سخن گفته است.
این در صورتی است که وضعیت فعلی هنوز با مقصد تعیین شده فاصله دارد. بعنوان نمونه، سرویس «T-Satellite» در آمریکا پیام متنی و مجموعه ای از اپلیکیشن های سازگار را پشتیبانی می کند و از اکتبر ۲۰۲۵ انتقال داده برای سرویس هایی نظیر واتساپ و گوگل مپس هم گسترش یافته است. حتی برخی قابلیت های صوتی و تصویری واتساپ امکان فعالیت روی اتصال ماهواره ای را دارند. با این وجود، محدودیت نرخ داده، وقفه هنگام عبور ماهواره ها و عملکرد نامطمئن برخی اپلیکیشن ها سبب می شود تجربه فعلی را هم سطح یک اتصال دائمی ۴G یا ۵G زمینی تلقی نکنیم.
ورود چین به عرصه رقابت اینترنت ماهواره ای
تحول تعیین کننده سال ۲۰۲۶ در حوزه فناوری «Direct-to-Cell» از چین آمده است. طبق گزارش ها، اپراتور چینی «Spacesail» در ماه ژوئن امسال، اولین تماس صوتی مبتنی بر این فناوری کشور چین را با گوشیهای تجاری استاندارد و بدون اصلاح سخت افزاری آزمایش کرده است. بر اساس گزارش وبگاه خبری «CGTN»، کیفیت صوت در این آزمایش با شبکه ۵G زمینی قابل مقایسه بوده است. ماهواره آزمایشی «DTC ۰۱» برای این ماموریت طراحی شده و برعکس بالاتر از ۲۰۰ ماهواره پیشین منظومه «Spacesail»، از قابلیت ارتباط مستقیم با تلفن همراه برخوردارست.
اهمیت این آزمایش زمانی آشکار می شود که آنرا از تماس ماهواره ای موجود در بعضی گوشیهای چینی تفکیک نماییم. هواوی و شیائومی از سال ۲۰۲۴ قابلیت تماس ماهواره ای مبتنی بر «Tiantong-۱» را عرضه کرده اند، اما «Tiantong» در واقع یک سیستم زمین آهنگ در ارتفاع حدود ۳۶ هزار کیلومتری به حساب می آید. بر مبنای برآوردهای صورت گرفته، «Spacesail» معماری مدار «LEO» را دنبال می کند و فاصله بسیار کمتر ماهواره از زمین، سیگنال قوی تر و امکان اتصال گوشیهای استاندارد ۵G، بدون تغییر سخت افزاری را فراهم می آورد. برنامه اعلام شده شرکت هم از ۳۲۴ ماهواره و ظرفیت اولیه خدمت تا پایان ۲۰۲۶ به ۶۴۸ ماهواره در آخر ۲۰۲۷ و در نهایت بالاتر از ۱۵ هزار ماهواره با هدف ادغام کامل در فناوری ارتباطی ۶G می رسد.
با وجود پیشرفت های چشم گیر بازیگران چینی در این مورد، مقیاس فعلی همچنان برتری عظیم اسپیس ایکس را نشان میدهد. داده های منابع چینی تعداد ماهواره های استارلینک را در مارس ۲۰۲۶ حدود ۹۶۰۰ فروند و تعداد مشترکان پهن باند آنرا در سه ماهه ابتدای سال ۱۰.۳ میلیون نفر اعلام می کنند و از فعالیت «Direct-to-Cell» استارلینک در ۳۰ کشور و ۷.۴ میلیون دستگاه فعال ماهانه خبر می دهند. ازاین رو پیشرفت اخیر چین را باید شکسته شدن انحصار فناوری عملیاتی در راه توسعه «Direct-to-Cell» دانست، اما هنوز نمی توان آنرا تححولی بزرگ در منطق این صنعت ارزیابی کرد.
به باور کارشناسان، مزیت چین در نقطه دیگری قرار دارد. این کشور درحال ساخت یک اکوسیستم مستقل و دولت محور ۵G غیر زمینی (۵G-NTN) است که می تواند ماهواره، شبکه مخابراتی، سازنده تجهیزات و تولیدکنندگان بزرگ گوشی را در یک زنجیره صنعتی واحد قرار دهد. گزارش بازار، اندازه بخش چینی این صنعت در ۲۰۲۶ را حدود ۳۴۰ میلیون دلار تخمین می زند.
تبدیلDirect-to-Cellبه مساله حاکمیت ارتباطی روسیه
ورود روسیه به این عرصه توسعه این فناوری منطق متفاوتی دارد. تجربه جنگ اکراین به مسکو نشان داد وابستگی ارتباطات نظامی و اضطراری به یک منظومه خارجی چطور می تواند به متغیری راهبردی تبدیل گردد.
رویترز گزارش داده است که استارلینک برای اکراین در ارتباطات میدان نبرد و عملیات پهپادی مزیت مهمی به وجود آورده و ترمینال های مورد استفاده نیروهای روسیه هم بعد از هم اندیشی کی یف با اسپیس ایکس در سال ۲۰۲۶ غیرفعال شده اند. همزمان روسیه استقرار منظومه ماهواره ای «Rassvet» را برای مواجهه مؤثر با این چالش سرعت داده است. طبق اطلاعات عرضه شده از طرف معاون اطلاعات نظامی اکراین، این سیستم حالا ۱۶ ماهواره دارد و برنامه روسیه رسیدن به ۲۹۲ ماهواره در سال ۲۰۲۷ و ۹۲۴ ماهواره در سال ۲۰۳۵ است.
لایه دوم برنامه روسیه مستقیماً تلفن همراه را هدف قرار داده است. بر همین اساس، شرکت «Sputnix» درحال توسعه ماهواره هایی است که اتصال مستقیم گوشی بدون تجهیزات تخصصی را ممکن می کنند و کمیسیون دولتی فرکانس رادیویی روسیه هم باندهای لازم را به این شرکت تخصیص داده است. این مجوز اتصال مستقیم گوشی هوشمند، تبلت و سنسورهای اینترنت اشیا را در بر می گیرد. همچنین، شرکت مخابراتی «Bureau ۱۴۴۰» هم به موازات «Sputnix» یک منظومه ماهواره ای «LEO» روسی را برای رقابت با استارلینک توسعه میدهد. از این منظر، فناوری «Direct-to-Cell» برای مسکو بخشی از معماری حاکمیت ارتباطی و کاهش آسیب پذیری در مقابل کنترل خارجی زیرساخت اتصال است.
گوشی های آینده چطور تغییر می کنند؟
رقابت بزرگ تر در نهایت به معماری داخلی تلفن های همراه منتقل خواهد شد. صنعت حالا میان دو مسیر فنی متفاوت حرکت می کند. مسیر نخست همان مدل استارلینک و «Spacesail» است که ماهواره را برای ارتباط با تلفن های موجود تغییر می دهد. مسیر دوم، خود گوشی را به یک ترمینال سازگار با شبکه های غیرزمینی مبدل می کند. در مدل دوم، سازنده می تواند یک راه حل اختصاصی مانند همکاری اپل و «Globalstar» را انتخاب نماید یا از معیارهای باز ۵G غیر زمینی شامل «NR-NTN» و «NB-IoT» و «Emtc» استفاده نماید تا دستگاه به شکل بالقوه قادر به کار با چند شبکه سازگار باشد. تعداد گوشیهای مجهز به چنین قابلیتی هنوز محدود است.
به عقیده کارشناسان، همگرایی شبکه های غیرزمینی با ۵G و سپس ۶G امکان استفاده شبکه زمینی و ماهواره ای از لایه پروتکلی مشترک را فراهم می آورد و وابستگی به رابط های رادیویی اختصاصی را کم می کند. پیامد سخت افزاری این روند، توسعه مودم ها و چیپ ست های اتصال ماهواره ای، طراحی بهتر زنجیره فرکانس رادیویی و مدیریت دقیق تر انرژی خواهد بود. چالش باتری در این بین بسیار جدی است، چونکه افزودن قابلیت ماهواره ای باید بدون کاهش محسوس عمر باتری صورت گیرد.
برآوردها از آن حکایت می کند که در معماری آینده، سؤال کاربر این نخواهد بود که گوشی او ماهواره ای است یا سلولی. دستگاه به شکل هوشمند میان شبکه زمینی و شبکه غیرزمینی جابه جا خواهد شد.
جمع بندی
تحول فناوری «Direct-to-Cell» را می توان آغاز حذف یکی از محدودیت های بنیادین صنعت مخابرات، یعنی وابستگی پوشش موبایل به محل استقرار دکل دانست. ارزش راهبردی این فناوری از سرعت اتصال امروز فراتر می رود و می تواند چالش دسترسی به این فناوری را تا حد زیادی حل کند. با این وجود، انحصار فناوری مذکور در اختیار شرکت های غربی، چالش های امنیت ملی مختلفی هم برای کشورهای مختلف جهان در بر خواهد داشت و همین مساله، مستلزم توجه سیاست گذاران به توسعه بومی فناوری مذکور است.
رقابت اسپیس ایکس، شرکت چینی «Spacesail» و بازیگران روسی هم بیان کننده انتقال این فناوری از مرحله نوآوری شرکتی به رقابت زیرساختی قدرت های بزرگ جهان است. بازار ۲۶.۵۷ میلیارد دلاری پیشبینی شده برای سال ۲۰۳۴ تنها یک وجه این تحول است. وجه عمیق تر در معماری شبکه نهفته است. بر همین اساس، کارشناسان باور دارند اتصال ماهواره ای درحال تبدیل شدن از یک سرویس تخصصی به یکی از قابلیت های ذاتی شبکه موبایل است. چین با برقراری تماس مستقیم از گوشی استاندارد ۵G، نشان داده که مسیر آمریکایی تنها مسیر موجود نیست. روسیه آنرا در چارچوب استقلال راهبردی زیرساخت ارتباطی دنبال می کند و معیارهای جدید شبکه زمینه ای می سازند که در آن خود تلفن همراه هم برای هم زیستی با شبکه زمینی و فضایی بازطراحی شود.
در نهایت، برآوردها حکایت از آن دارد که مرحله بعدی رقابت، تنها بر سر تعداد ماهواره ها نخواهد بود. طی سالهای آینده، بازیگر برنده اکوسیستمی خواهد بود که بتواند ماهواره، طیف فرکانسی، اپراتور موبایل، معیارهای اتصال، چیپ ست و گوشی هوشمند را در یک شبکه پیوسته زمینی و فضایی ادغام کند.
بطور خلاصه این تحول با این وجود از محدوده پیام اضطراری عبور کرده است. به عنوان نمونه، سرویس T-Satellite در آمریکا پیام متنی و مجموعه ای از اپلیکیشن های سازگار را پشتیبانی می کند و از اکتبر ۲۰۲۵ انتقال داده برای سرویس هایی نظیر واتساپ و گوگل مپس هم گسترش یافته است. با این حال، انحصار فناوری مذکور در اختیار شرکت های غربی، چالش های امنیت ملی مختلفی هم برای کشورهای مختلف جهان در بر خواهد داشت و همین مساله، مستلزم توجه سیاست گذاران به توسعه بومی فناوری مذکور است.
منبع: تولیدو
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب