در گفت وگو با تولیدو اعلام شد
سهم ۳ دهم درصدی مطالعه و توسعه در GDP
به گزارش تولیدو، مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم با اعلان اینکه سهم پژوهش و توسعه از GDP کشور، حدود ۳دهم درصد است، ولی با اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان مسیر جدیدی برای شرکتها باز شده است، اظهار داشت: سرمایه گذاری هدفمند در نوآوری، پژوهش و توسعه و پارک های علم و فناوری می تواند به کاهش فرار مغزها، ممانعت از خروج ارز و برگشت اقتصاد کشور به مسیر رشد پایدار منجر شود.
دکتر توحید فیروزان در گفتگو با ایسنا، اقتصاد را علم تخصیص بهینه منابع و علم تولید، توزیع و مصرف دانست و اظهار داشت: وقتی صحبت از اقتصاد فناوری و یا اقتصاد دانش و تولید علم و پیشرفت های علمی می شود، باید ببینیم چطور علم تولید می شود، چطور توزیع می شود و چه کسانی مصرف می کنند. این چرخه از ابتدا تا انتها، موضوع اصلی اقتصاد است. در بعضی موارد به ابتدا و انتهای چرخه تولید، توزیع و مصرف بخش های استخراج و بازیافت اضافه می شود و توجه به این مسایل در تطبیق با مفهوم اقتصاد و توسعه پایدار و ضرورت توجه به اقتصاد چرخشی است که با کمبود منابع پیوند دارد.
فیروزان با اشاره به اینکه ما در معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم، تلاش مان اینست که مسیر و بستری را فراهم نماییم که افراد صاحب ایده بتوانند در این راه وارد شده و در نهایت با کمترین هزینه ایده های خودرا به محصول و درنتیجه ثروت و رفاه برای جامعه تبدیل کنند، اظهار داشت: این مسیر یعنی تبدیل دانش و آگاهی به ثروت، زنجیره ای است که برای ابتدا تا انتهای آن باید فکر و برنامه ریزی و کوشش کرد. دانشگاه ها، مراکز رشد، پردیس ها و پارک های علم و فناوری بخش مهمی از این پروسه و چرخه اند.
مدیر کل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم، با اشاره به اینکه ماموریت اصلی معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم پشتیبانی از تبدیل شدن ایده به محصول و تجاری سازی دانش است، تصریح کرد: برای تحقق این هدف، از چند دهه قبل در کنار دانشگاه ها و از دل دانشگاه ها مراکز رشد و پارک های فناوری شکل گرفته و توسعه یافتند. امروز تجربه های موفقی در کشور پیش روی ماست و در این مراکز با حضور مدیران و کارشناسان حرفه ای، به افراد کمک می شود تا ایده هایشان را عملی کنند. نتیجه این فعالیتها و راهنمائی و راهبری افراد اینست که شاهد تشکیل تعداد قابل توجهی از شرکت ها و واحدهای فناور و دانش بنیان هستیم که در زمینه های مختلف برای اعتلای کشور و رفاه جامعه ایفای نقش می کنند.
فیروزان اظهار داشت: برای تعریف نوآوری می توانیم به نظر «جوزف شومپیتر» اشاره نمود که باور دارد نوآوری یعنی تولید محصول جدید از راه فرایندی که از فرایندهای قبلی کوتاه تر و کم هزینه تر باشد، یا بازار جدیدی پیدا کرد یا دانش جدیدی تولید کرد که محصولی ایجاد شود. بر همین مبنا هر چقدر بتوانیم محصولات نوآورانه و فناورانه، بازارهای جدید، روشهای جدید و کم هزینه، کسب و کارهای جدید ایجاد نماییم و بازارها را گسترش دهیم، این می تواند شاخص موفقیت ما باشد و نتیجه کار ما را مشخص نماید، البته در کنار آن مطالبی چون میزان کارآفرینی، میزان پشتیبانی از فناوران، میزان رفع مشکلات سازمان ها و کاهش چالش های دستگاههای اجرایی، میزان ممانعت از خروج ارز و فرار مغزها اهمیت دارد.
زیست بوم نوآوری کشور
فیروزان با اشاره به زیست بوم نوآوری کشور، خاطرنشان کرد: در زیست بوم فناوری که معاونت فناوری متولی آن است، حدود ۱۵ هزار شرکت فعال می باشند که همگی متشکل از جوانان علاقمند و دانشمندان و بخش خصوصی هستند و در پارک های علم و فناوری و مراکز منطقه ای مستقر شده اند که تحت نظارت وزارت علوم فعالیت می نمایند. این شرکت ها تعداد زیادی محصول تولید می کنند. بعضی از آنها تعداد زیادی محصول دارند و تعدادی محصولاتشان دانش بنیان و برخی کلیدی و تحریمی است؛ یعنی در لبه دانش تولید می شوند. این یک ظرفیت بسیار پرارزش برای کشور است.
مدیر کل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم، تاکید کرد: متاسفانه خیلی از مردم، حتی برخی از متخصصان، از این ظرفیت و فعالیتهای موجود در پارک های علم و فناوری خبر ندارند. خیلی از صاحبان ایده هم نمی دانند که این مراکز و پارک ها می توانند به آنها کمک کنند تا ایده هایشان به محصول تبدیل گردد.
فیروزان با اشاره به اینکه در کل حدود ۱۶۰ هزار نفر در پارک های علم و فناوری اشتغال دارند، اضافه کرد: ارزش کار این افراد شاید با میزان فروش یا صادراتشان قابل سنجش نباشد، بلکه باید از زاویه دیگری به آن نگاه کرد و آن اینکه پارک های علم و فناوری مانعی برای فرار مغزها هستند و کمک کرده اند خروج ارز از کشور کم شود، مخصوصاً در شرایط تحریمی و محدودیت منابع ارزی.
وی اضافه کرد: نوآوری و تجاری سازی محصولات بخشی از اقتصاد است و اقتصادهای موفق، کشورهایی هستند که در این زمینه سرمایه گزاری نموده اند. در شرایط اقتصادی کشور ما که تحریم مانعی برای رشد اقتصادی بالنده شده است، سرمایه گذاری در فناوری و نوآوری، مانند دارو برای اقتصاد بیمار ما است. بنابراین باید تا می توانیم منابع بیشتری در پارک های علم و فناوری و پیشرفت زیرساخت های آن هزینه نماییم. باید کاری نماییم که زمان ساخت اولیه و رسیدن ایده به محصول کوتاه و کوتاه تر شود و این با وجود لابراتوار های پیشرفته و لابراتوار های ساخت سریع و... ممکنست.
فیروزان خاطرنشان کرد: تجربه کشورها و اقتصادهای موفق نشان میدهد که کشورهایی دارای درآمد سرانه و رفاه بالاتر، بیشترین سهم سرمایه گذاری را در پژوهش و توسعه داشته اند. بنابراین برای اقتصاد ما هم سرمایه گذاری هدفمند در پژوهش و توسعه و زیست بوم فناوری و نوآوری نجات بخش و یک انتخاب عالی است.
وی ادامه داد: سهم پژوهش و توسعه از GDP کشور، کمتر از یک درصد و در حدود ۳دهم درصد است. این عدد خیلی کم است و نمی تواند اثر لازم را داشته باشد. ولی با اجرای قانون جهش تولید دانش بنیان در چند سال گذشته، مسیر جدیدی برای شرکت ها باز شده است تا شرکتهای بزرگ و بورسی بتوانند در دانشگاه ها و پارک ها سرمایه گذاری کنند و این سرمایه گذاری ها و هزینه های پژوهش و توسعه بعنوان اعتبار مالیاتی برای آنها محسوب شود.
فیروزان از قانون جهش تولید دانش بنیان بعنوان دارویی برای درمان اقتصاد دانش بنیان یاد کرد و اضافه کرد: طبق این قانون در صورتیکه شرکت ها، هزینه پژوهش و توسعه خودرا در پارک های علم و فناوری و دانشگاه ها سرمایه گذاری کنند، به همان میزان اعتبار مالیاتی دریافت می کنند و این فرصت خوبی برای شرکت ها است. این قانون کمک می نماید GDP بازیابی شود و اقتصاد به حالت طبیعی و رشد بازگردد. چون سرمایه گذاری در پژوهش و توسعه است که مسیر توسعه پایدار کشور را تضمین می نماید.
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم اضافه کرد: با این وجود، متاسفانه خیلی از شرکت ها هنوز با این ظرفیت آشنا نیستند و باید کوشش کرد تا شرکت ها به اهمیت این مورد پی ببرند و به سوی سرمایه گذاری در پژوهش و توسعه حرکت کنند.
افق روشن همکاریهای صنعت و مراکز علمی در کشور
وی خاطرنشان کرد: یکی از مطالبات جدی ما از پارک های علم و فناوری اینست که به شکل منظم گزارش دهند در حوزه اعتبار مالیاتی چه اقداماتی انجام شده است و البته شرکت ها باید خودشان به این جمع بندی برسند که هزینه کرد برای پژوهش و توسعه، هزینه اضافی نیست؛ بلکه سرمایه گذاری برای آینده خودشان است.
فیروزان، با اهمیت ترین منبع ایده برای شرکت ها را مشتریان و کاربران دانست و تصریح کرد: بازخورد مصرف کنندگان درباره ی نقص ها و نیازهای محصول، منبع اصلی نوآوری است و شرکت ها باید این بازخوردها را به ایده و سپس به محصول جدید تبدیل کنند. زیرساخت این کار امروز فراهم گشته است. پارک های دانش و فناوری، مراکز رشد و شرکتهای فناور می توانند بزرگ ترین کمک را به صنایع بزرگ کشور انجام دهند.
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم اضافه کرد: در خیلی از حوزه ها همچون خودروسازی، انرژی های تجدید پذیر، ماشین آلات و تجهیزات... شرکت ها و افراد زیادی در پارک ها حضور دارند که می توانند در پیشبرد آن صنعت، پیشرفت قابلیت های آن و... ایفای نقش کنند. این همکاری ها میان فناوران و شرکتهای بزرگ اتفاق می افتد، اما محدود است و رضایت بخش نیست. در حالیکه زیرساخت ها آماده است؛ هم بنگاه ها می توانند واحد R&D خودرا در پارک ها مستقر کنند و هم می توانند از شرکتهای فناور استفاده کرده، به آنها گرنت بدهند و پروژه های مشخص تعریف کنند.
وی افزود: این مسیر، مسیر درست توسعه است و اگر به درستی از آن استفاده شود، می تواند هم به پیشرفت کیفیت محصولات داخلی و هم به رشد پایدار اقتصاد کشور کمک نماید.
سفره حمایتی وزارت علوم برای توسعه فناوری
فیروزان اظهار داشت: تلاش ما اینست که زیرساخت های نوآوری و فناوری را تا حد امکان آماده تر نماییم. بعنوان مثال، در حوزه کشاورزی اگر به دنبال انجام کار یا تحولی فناورانه باشید، می توانید به پارک های علم و فناوری مراجعه کنید و با مجموعه ای از شرکت ها رو به رو شوید که هر کدام می توانند بخشی از نیازهای شما را پوشش دهند. اینکه چقدر از این ظرفیت استفاده شود، به میزان توجه، نیاز و خواسته های دستگاه ها و بخش ها بستگی دارد. زیست بوم فناوری و نوآوری ظرفیتی است که وزارت علوم آماده و مهیا کرده و دستگاههای مختلف اجرائی باید سر این سفره بنشینند و از آن بهره ببرند. همانطور که دانشگاه ها با ظرفیت پژوهشی و آموزشی چنین امکانی را فراهم می کنند.
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم اضافه کرد: باتوجه به بودجه و امکاناتی که در اختیار داشتیم، کوشش کردیم وظایف خودرا انجام دهیم. اگر اسناد بالادستی و سند چشم انداز را بررسی کنید، تاکید شده که ایران در افق ۱۴۰۴ باید در منطقه از نظر علمی در جایگاه نخست قرار گیرد و این اتفاق افتاده است.
علاج درد اقتصادی، سرمایه گذاری بر روی فناوری
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم با اشاره به برگزاری هفته پژوهش و فناوری، اظهار داشت: در نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری امسال، بر مبنای تدبیر صورت گرفته، محصولات پارک های علم و فناوری به شکل موضوعی عرضه شدند. در این راستا، ۱۲ پاویون تخصصی همچون دارو و درمان، پزشکی و محیط زیست و اقتصاد چرخشی، ماشین آلات و تجهیزات، هوش مصنوعی و کشاورزی و... به وجود آمد. شرکتهای مستقر در پارک ها در این پاویون ها داوری شدند و از هر پاویون حدود ۳۰ محصول وارد نمایشگاه اصلی شد. تمامی این محصولات پرارزش بودند و هر کدام داستان و مسیر توسعه خاص خودرا داشتند.
وی اظهار داشت: هر یک از این محصولات نشان دهنده یک موضوع مهم و یک ظرفیت واقعی در زیست بوم است که اگر به درستی دیده و حمایت شود، می تواند نقش مؤثری در توسعه اقتصادی و علمی کشور ایفا کند.
فیروزان با تکیه بر این که دستاوردهایی که امروز در زیست بوم فناوری کشور شکل گرفته، واقعا پرارزش است اضافه کرد: آن چه اهمیت دارد، وجود اراده ای جدی برای تولید داخلی و جایگزینی محصولات وارداتی است. میزان قابل توجهی از محصولات تحریمی را داریم که در داخل کشور ساخته می شوند و این عدد می تواند بیشتر شود.
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم اضافه کرد: این محصولات باید حمایت شوند، برای آنها سرمایه گذاری صورت گیرد و هر میزان سرمایه گذاری در این زمینه صورت بگیرد، در واقع علاج درد اقتصاد کشور است و البته یکی از اقدامات و فعالیتهای اصلی در پارک ها جذب سرمایه و سرمایه گذار برای شرکتها است.
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم با تاکید بر اهمیت سرعت در نوآوری، اظهار داشت: فرض کنید ایده ای طراحی شده و نیاز به لابراتوار و زیرساخت ساخت سریع دارد. اگر این ایده در یک بازه دو هفته ای یا یک ماهه به نمونه اولیه تبدیل گردد، مزیت رقابتی بزرگی ایجاد می کند، اما اگر این پروسه دو سال بطول بیانجامد، ممکنست ایده از بین برود یا دیگران زودتر به بازار برسند.
وی اضافه کرد: طولانی شدن فرآیندها سبب کاهش انگیزه می شود و در بسیاری موارد ایده ها رها می شوند. به همین دلیل، غیر از سرمایه گذاری در شرکتها و جذب سرمایه، سرمایه گذاری در زیرساخت ها و تقویت زیست بوم، از نظر ایجاد لابراتوار های ساخت سریع اهمیت زیادی دارد.
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم اضافه کرد: اگر بتوانیم سرمایه گذاری در این زیرساخت ها را افزایش دهیم، مسیر تبدیل ایده به محصول کوتاه تر می شود و اثر آن بطور مستقیم در رشد اقتصادی دیده خواهد شد. در تخصیص بودجه آموزش عالی و پژوهش و توسعه، باید توجه ویژه ای به پارک های علم و فناوری داشت، چونکه پژوهشی که به محصول منجر نشود، اثر اقتصادی قابل توجهی نخواهد داشت.
فیروزان اظهار داشت: خواهش من از کنشگران رسانه ای و افرادی که در این زمینه قلم می زنند، اینست که مردم را با اتفاقات مثبتی که در پارک های علم و فناوری رخ می دهد، آشنا کنند؛ تلاش هایی که امروز در این مراکز در حال انجام می باشد، می تواند آینده اقتصاد کشور را تغییر دهد.
فیروزان اظهار داشت: اکنون در هر استان کشور حداقل یک پارک علم و فناوری وجود دارد که متولی زیست بوم فناوری آن استان است. این پارک ها تقریبا جا افتاده اند و همکاری خوبی هم از طرف مقامات محلی و استانداران با آنها صورت می گیرد.
وی ادامه داد: در این پارک ها کوشش های بسیار خوبی به انجام می رسد و حتی بعضی از محصولات فناورانه ای که امروز شاهد آنها هستیم، در استانهای محروم شکل گرفته اند. در خیلی از مناطق کمتر برخوردار، افراد خلاقی فعالیت می نمایند که دستاوردهایشان واقعا اعجاب انگیز است.
وی ادامه داد: هدف اینست که بجای افزایش تعداد پارک ها، امکانات و ظرفیت آنها تقویت شود تا هر فرد یا شرکتی که قصد استفاده از خدمات را دارد، بتواند سریع تر و باکیفیت بهتر خدمات دریافت کند. پارک های علم و فناوری با همین رویکرد می توانند تحرک جدی در رشد اقتصادی و افزایش GDP کشور ایجاد کنند.
وی با اشاره به تحولات اخیر، اظهار داشت: وقایع اخیر و جنگ ۱۲روزه نشان داد که فناوری تا چه اندازه نجات بخش است.
مدیرکل دفتر پشتیبانی فناوری و نوآوری وزارت علوم، اضافه کرد: این فناوری ها نه فقط نقش دفاعی و بازدارندگی داشتند، بلکه اعتمادبه نفس واحدهای فناور و اقتصاد کشور را هم زیاد کردند و نشان دادند که می توانیم به توان داخلی تکیه نماییم و در خیلی از حوزه ها موفق باشیم. این اعتمادبه نفس در نمایشگاه هفته پژوهش و فناوری بطورکامل مشهود بود.
فیروزان تاکید کرد: این اراده زمانی به نتیجه مطلوب می رسد که حمایت ها افزایش یابد و زیرساخت های لازم بطور کامل تکمیل شود. در برنامه های معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم هم حرکت به سوی تخصصی تر شدن پارک های علم و فناوری پیش بینی شده است. تمرکز بر تخصصی سازی پارک ها و پیشرفت خدمات آنها است تا این مراکز بتوانند به شکل مؤثرتر به شرکت ها و واحدهای فناور خدمات عرضه کنند و مسیر توسعه فناوری کشور را با سرعت و کیفیت بیشتری پیش ببرند.
منبع: tolido.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب