اخطار در رابطه با آینده فرش ایران جوانان به بافندگی رغبت ندارند
به گزارش تولیدو، صادرات فرش ایران در سال قبل به 38 میلیون دلار رسید؛ در صورتیکه فعالین این حوزه می گویند مشکل اصلی صنعت فرش نه کمبود بازار، بلکه کاهش تعداد بافندگان و نبود راهبرد جامع است.
به گزارش تولیدو به نقل از مهر، صنعت فرش ایران بعنوان یکی از مهم ترین نمادهای فرهنگی، هنری و اقتصادی کشور، طی دهه های گذشته جایگاهی ممتاز در بازارهای جهانی داشته است. فرش ایرانی نه تنها یک کالای اقتصادی، بلکه بخشی از هویت تاریخی و هنری کشور شمرده می شود که همواره به سبب کیفیت، اصالت و ظرافت در جهان شناخته شده است. در عین حال، بررسی وضعیت چند سال گذشته این صنعت نشان میدهد که فرش ایران با چالش های جدی روبه رو شده و فاصله قابل توجهی با جایگاه پیشین خود پیدا کرده است.
بر اساس آمارهای موجود، مجموع صادرات فرش ایران - در ادامه روند نزولی صادرات که از سال ۱۳۹۸ آغاز شد- پارسال حدود ۳۸ میلیون دلار بوده است؛ رقمی که در مقایسه با ظرفیت ها و جایگاه تاریخی این صنعت، کاهش قابل ملاحظه ای را نشان میدهد. این کاهش صرفا ناشی از ضعف در هنر، مهارت یا استعداد فعالین این حوزه نیست، بلکه ریشه آنرا باید در نبود هماهنگی میان بخش های مختلف و فقدان یک راهبرد جامع و مشترک جست وجو کرد. براستی، صنعت فرش در شرایط کنونی از نبود انسجام در حوزه های تولید، بازاریابی، آموزش، صادرات و تأمین مواد اولیه رنج می برد.
یکی از مهم ترین وظایف و نیازمندیهای امروز، تدوین یک نقشه راه جامع و بلند مدت برای صنعت فرش است. چنین نقشه راهی باید تمامی ابعاد این صنعت را به شکل یکپارچه مورد توجه قرار دهد. بازاریابی و شناخت بازارهای جدید جهانی، تأمین پایدار مواد اولیه باکیفیت، توسعه آموزش های تخصصی، افزایش توان صادراتی و استفاده از نوآوری و تکنولوژیهای جدید باید بعنوان بخش های اساسی این برنامه درنظر گرفته شوند. عدم توجه به هر یک از این بخش ها می تواند مانعی جدی در راه توسعه این صنعت باشد.
اقتصاد فرش در حاشیه
یکی از مهم ترین مشکلات فعلی صنعت فرش، کمبود نیروی انسانی و کاهش تعداد بافندگان است. طبق تأکید سیدمهدی طبیب زاده عضو اتاق بازرگانی ایران، بر خلاف تصور رایج، مشکل اصلی امروز نبود بازار فروش نیست، بلکه نبود نیروی کار و کاهش انگیزه برای ورود به این حرفه است. اکنون تقاضا و بازار برای فرش همچنان وجود دارد، اما تعداد اشخاصی که حاضر باشند در این زمینه فعالیت کنند، رو به کاهش است.
برای درک بهتر این مساله میتوان به شرایط اقتصادی تولید فرش اشاره نمود. طبیب زاده در این خصوص می گوید: به صورت مثال، بافت یک فرش شش متری حدود یک سال زمان نیاز دارد و قیمت نهائی آن تقریبا ۲۰۰ میلیون تومان است. با وجود ارزش بالای محصول نهایی، سهم درآمد و دستمزد بافندگان به اندازه ای نیست که بتواند جذابیت اقتصادی لازم را بوجود آورد. بنابراین، خیلی از بافندگان با مشکلات معیشتی مواجه می شوند و ادامه فعالیت در این حرفه را مقرون بصرفه نمی دانند.
این شرایط نتایج مهمی به دنبال داشته است. نسل قدیمی بافندگان بتدریج درحال کاهش است و در مقابل، نسل جوان تمایل اندکی برای ورود به این حوزه نشان میدهد. جوانان اغلب به دنبال مشاغلی با درآمد سریع تر، امنیت شغلی بیشتر و شرایط کاری مطلوب تر هستند. اگر این روند ادامه پیدا کند، صنعت فرش ایران در آینده نه تنها با کاهش تولید، بلکه با خطر از دست دادن بخش مهمی از دانش و مهارت های سنتی هم رو به رو خواهد شد.
بر این اساس، در تدوین نقشه راه صنعت فرش باید مبحث اقتصاد فرش بعنوان یک محور اساسی مورد توجه قرار گیرد. افزایش درآمد و بهبود وضعیت معیشتی بافندگان، ایجاد مشوق های اقتصادی، حمایت های دولتی، توسعه بیمه و تأمین اجتماعی برای فعالین این حوزه و همینطور ایجاد مسیرهای درآمدی پایدار می تواند انگیزه لازم را برای حفظ و جذب نیروی انسانی فراهم آورد.
در مجموع، آینده صنعت فرش ایران وابسته به تصمیم گیری های راهبردی و برنامه ریزی منسجم است. فرش ایرانی همچنان از ظرفیتهای گسترده ای برای حضور در بازارهای جهانی برخوردار است، اما استفاده از این ظرفیت ها نیازمند نگاه جامع، هماهنگ و مبتنی بر حقیقت های اقتصادیست تا بتوان جایگاه تاریخی این هنر-صنعت پرارزش را احیا کرد.
حرف آخر اینکه این کاهش صرفاً ناشی از ضعف در هنر، مهارت یا استعداد فعالین این حوزه نیست، بلکه ریشه آن را باید در نبود هماهنگی میان بخش های مختلف و فقدان یک راهبرد جامع و مشترک جست وجو کرد. طبیب زاده در این خصوص می گوید: به شکل مثال، بافت یک فرش شش متری حدود یک سال زمان نیاز دارد و قیمت نهایی آن حدودا ۲۰۰ میلیون تومان است. جوانان اغلب به دنبال مشاغلی با درآمد سریع تر، امنیت شغلی بیشتر و شرایط کاری مطلوب تر هستند.
منبع: tolido.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب